فصل دهم ـ در مزایده

ماده۱۲۱ـ در اجرای اسناد ذمه‌ای یا وثیقه پس از ارزیابی مال و قطعیت آن با رعایت نكات ذیل آگهی مزایده منتشر مي‌گردد:
الف ـ آگهی مزایده اموال غیرمنقول
در آگهی مزایده اموال غیرمنقول نكات زیر تصریح مي‌شود:
۱ـ نام و نام خانوادگی مالك.
۲ـ محل و حدود و مقدار و توصیف اجمالی ملك.
۳ـ هرگاه واگذاری منافع در اسناد وثیقه مستند به سند رسمی و در اسناد ذمه‌ای مستند به سند رسمی یا عادی باشد خواه مدت آن منقضی شده یا نشده باشد مراتب با ذكر مال‌الاجاره و آخر مدت اجاره در آگهی مزایده منتشره در روزنامه و آگهي‌های الصاقی قید مي‌گردد.
۴ـ تعیین اینكه مورد مزایده مشاع است یا مفروز.
۵ ـ تعیین اینكه ملك ثبت شده است یا نه.
۶ ـ اشاره به اینكه پرداخت بدهي‌های مربوط به آب، برق، گاز اعم از حق انشعاب و یا حق اشتراك و مصرف در صورتی كه مورد مزایده دارای آنها باشد و نیز بدهی مالیاتی و عوارض شهرداری و غیره تا تاریخ مزایده اعم از اینكه رقم قطعی آن معلوم شده یا نشده باشد به عهده برنده مزایده است.
۷ـ روز و محل و ساعت شروع و ختم مزایده.
۸ ـ قیمتی كه مزایده از آن شروع مي‌شود.
ب ـ آگهی مزایده اموال منقول
در آگهی مزایده اموال منقول نكات زیر تصریح مي‌شود:
۱ـ نوع اموال مورد مزایده و توصیف اجمالی آن.
۲ـ روز و محل و ساعت شروع و ختم مزایده.
۳ـ قیمتی كه مزایده از آن شروع مي‌شود.
ماده۱۲۲ـ آگهی مزایده در یك نوبت در روزنامه كثیرالانتشار محل و اگر در محل نباشد در روزنامه كثیرالانتشار نزدیك‌ترین به محل، منتشر و فاصله انتشار تا روز مزایده نباید از ۱۵ روز كمتر باشد و علاوه بر این آگهی، آگهی الصاقی تهیه و به محل وقوع ملك، محل مزایده، ابنیه عمومی از قبیل شهرداری، بخشداری، فرمانداری، نیروی انتظامی، دادگستری و ثبت اسناد محل الصاق مي‌شود.
در مورد اموالی كه به كمتر از ده‌میلیون ریال به مزایده گذاشته مي‌شود، فقط آگهی الصاقی كافی است.
ماده۱۲۳ـ هرگاه مورد وثیقه چند ملك باشد كه در نقاط مختلف كشور قرار دارند آگهی مزایده در همه نقاط مذكور الصاق مي‌شود و در آگهی تصریح مي‌گردد كه جلسه مزایده در اجرای ثبت محل تنظیم سند كه شهر …. است تشكیل خواهد شد.
ماده۱۲۴ـ هرگاه مال مورد مزایده بیمه باشد باید در آگهی مزایده این نكته اعلام گردد و در صورتی كه مال مورد مزایده به دیگری واگذار مي‌شود باید به بیمه‌گر اعلام گردد.
ماده۱۲۵ـ پس از مزایده در صورت وجود مازاد، برنده مزایده مي‌تواند وجوه پرداختی موضوع فراز ۶ بند الف ماده ۱۲۱ این آئین‌نامه را از محل مازاد مذكور مسترد نماید. در صورتی كه مورد مزایده به بستانكار واگذار مي‌شود كلیه هزینه‌های مذكور از بستانكار دریافت و جزء مطالبات وی محسوب خواهد شد و به موجب همان اجرائیه قابل وصول است.
تبصره ـ هرگاه آگهی مزایده برخلاف ماده ۱۲۱ الی ۱۲۴ باشد قبل از تنظیم و امضاء صورتمجلس مزایده به دستور رئیس ثبت آگهی تجدید مي‌گردد.
ماده۱۲۶ـ مزایده حضوری است و در یك جلسه از ساعت ۹ تا ۱۲ برگزار مي‌شود در صورتی كه مال بازداشتی یا مورد وثیقه در جلسه مزایده خریدار پیدا نكند مال با دریافت حق‌الاجرا و حق مزایده به قیمتی كه مزایده از آن شروع مي‌شود به بستانكار واگذار مي‌شود و اگر مازاد بر طلب داشته باشد از بستانكار وصول مي‌گردد.
تبصره ـ درصورتی كه بستانكار (دارنده وثیقه) قادر به استرداد مازاد بر طلب خود نباشد، در صورت تقاضا به نسبت طلب، از مال مورد مزایده به وی واگذار مي‌شود.
ماده۱۲۷ـ اجراء علاوه بر دفاتر اداری لازم دارای دفاتر زیر خواهد بود:
دفتر مختومه و دفتر اوقات مزایده.
ماده۱۲۸ـ رئیس و كارمندان اداره ثبت محل و اجراء مباشرین فروش و نماینده دادستان حق شركت در مزایده به عنوان مشتری به طور مستقیم یا غیرمستقیم را نخواهد داشت.
ماده۱۲۹ـ شركت در جلسه مزایده برای عموم آزاد است و جلسه مزایده با حضور رئیس اداره یا مسئول اجراء و متصدی مزایده و نماینده دادستان تشكیل خواهد شد.
در مزایده اموال منقول مامور اجرای مربوطه به جای مسئول اجرا یا رئیس اداره شركت مي‌نماید.
ماده۱۳۰ـ مسئول مزایده باید وقت مزایده را در پیش‌نویس آگهی مزایده تعیین، با قید روز و ساعت در دفتر اوقات مزایده یادداشت كند.
ماده۱۳۱ـ حق مزایده (حق حراج) طبق آئین‌نامه مخصوص و سایر مقررات مربوط در صورت انجام‌شدن مزایده دریافت و جزء درآمد عمومی به خزانه‌داری كل تحویل مي‌شود.
ماده۱۳۲ ـ مسئول یا متصدی مزایده باید وجوه حاصل از فروش را همه روزه به بانك ملی تحویل داده قبض رسید آن را با صورت فروش فوراً به اجراء تسلیم و رسید بگیرد.
ماده۱۳۳ـ كتب و رسالات و مقالات خطی صاحب اثر قابل بازداشت و مزایده نیست مگر با رضایت وی.
ماده۱۳۴ـ مزایده اموال ضایع‌شدنی و حیوانات كه برای استیفای طلب معرفی مي‌شود به دستور مسئول اجرا بلافاصله و بدون تشریفات در محل بوسیله مامور اجرا و با حضور نماینده دادستان و نظر كارشناس رسمی یا خبره محلی به عمل مي‌آید.
ماده۱۳۵ـ صورتمجلس مزایده باید به امضاء مسئولین امر و نماینده دادستان و خریدار و نیز مدیون و دائن یا نمایندگان آنان در صورت حضور برسد.
ماده۱۳۶ـ فروش مال به نسیه جایز نیست مگر اینكه متعهدله فروش به نسیه را قبول و مدیون نیز مازاد را نقداً دریافت و یا نسبت به مازاد نسیه را قبول نمایند در هر دو صورت خود مسئول وصول خواهند بود و حق مزایده، نقداً دریافت مي‌شود.
ماده۱۳۷ـ تحویل مال منقول به كسی كه برابر مقررات در مزایده برنده شده است و وصول حق‌الاجرا و حق مزایده و سایر حقوق قانونی و پرداخت وجه مازاد به مدیون با مسئول اجراء و دستور تهیه پیش‌نویس سند انتقال و ثبت و امضاء آن در دفتر اسناد رسمی طبق مقررات در مورد اموال منقول و غیرمنقول با رئیس ثبت محل مي‌باشد.
ماده۱۳۸ـ در موارد زیر فروش از درجه اعتبار ساقط است و باید آگهی مزایده طبق مقررات تجدید شود:
۱ـ هرگاه فروش در روز و ساعت و یا محلی كه در آگهی معین شده به عمل نیاید.
۲ـ هرگاه بدون جهت قانونی مانع خرید كسی شوند و یا بالاترین قیمتی را كه پیشنهاد شده است رد كنند.
۳ـ در صورتی كه مزایده بدون حضور نماینده دادسرا به عمل آید.
۴ـ در صورتی كه مباشرین فروش و كارمندان اداره ثبت در خرید شركت كرده باشند.
ماده۱۳۹ـ اموال منقول پس از وصول حق‌الاجرا و حق مزایده بلافاصله در جلسه مزایده تحویل خریدار شده و یك نسخه از صورتمجلس مزایده به وی تسلیم مي‌شود و اگر قانوناً سند انتقال اجرائی برای مال منقول لازم باشد پیش‌نویس سند انتقال تهیه مي‌شود.
ماده۱۴۰ـ در مورد مال غیرمنقول پس از انجام مزایده باید اجرا ظرف ۴۸ ساعت پرونده را فهرست و منگنه كرده پیوست گزارش برای صدور سند انتقال نزد رئیس ثبت بفرستد.
تبصره ـ پس از تنظیم سند انتقال اجرائی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت محل به‌درخواست خریدار یا بستانكار مكلف به تخلیه و تحویل مورد معامله طبق مقررات خواهدبود.
ماده۱۴۱ـ هرگاه بستانكار با وصول قسمتی از طلب خود تقاضای فك رهن از برخی وثایق را بنماید اداره ثبت با وصول حقوق اجرائی براساس میزان وصولی بستانكار مراتب را جهت فك رهن از وثایق مذكور به دفتر اسناد رسمی مربوطه اعلام مي‌نماید.
ماده۱۴۲ـ در مورد معاملات رهنی هرگاه بدهكار و راهنین متعدد بوده و تاریخ ابلاغ اجرائیه به آنان متفاوت باشد برای هر یك از آنها تاریخ ابلاغ موخر مبداء احتساب ۱۰ روز مي‌باشد.
ماده۱۴۳ـ عملیات مزایده جز در موارد ذیل متوقف نخواهد شد:
۱ـ وصول حكم یا دستور موقت یا قرار توقیف عملیات اجرائی.
۲ـ اعتراض به نظریه رئیس ثبت تا صدور رای هیات نظارت.
۳ـ رای هیات نظارت یا شورای عالی ثبت بر ابطال عملیات اجرائی.
۴ـ پرداخت كلیه مطالبات بستانكار و حقوق اجرائی.
ماده۱۴۴ـ هرگاه مورد مزایده رقبات متعدد باشد اگر برای هر یك از رقبات خریدار جداگانه پیدا شود و جمع مبلغ خرید بیشتر از طلب بستانكار باشد اقدام به فروش و تنظیم صورتمجلس خواهد شد و در صورتیكه حاصل فروش بعضی از رقبات كافی برای پرداخت بدهی گردد، از تنظیم صورتمجلس مزایده نسبت به بقیه خودداری مي‌شود و در این مورد بدهكار مي‌تواند برای فروش یك یا بعضی از رقبات رعایت تقدم را تقاضا كند خرید در این قبیل موارد كلاً نقدی است و خریداران باید وجه نقد تحویل و یا بستانكار معادل طلب خود فروش نسیه را قبول كند كه در این صورت شخصاً مسئول وصول طلب از خریدار خواهد بود.
تبصره ـ چنانچه مورد مزایده اموال منقول باشد، درخواست مدیون برای تقدم و تاخر فروش پذیرفته مي‌شود.
ماده۱۴۵ـ در كلیه معاملات مذكور در ماده ۳۴ اصلاحی قانون ثبت بدهكار مي‌تواند با تودیع كلیه بدهی خود اعم از اصل و سود و خسارت قانونی به حساب سپرده ثبت و تسلیم مدارك تودیعی به دفترخانه تنظیم‌كننده سند موجبات فسخ و فك سند را فراهم كند. در صورت صدور اجرائیه گواهی اداره اجراء مبنی بر بلامانع بودن فك و فسخ معامله ضروری خواهد بود. هر بستانكاری كه حق بازداشت اموال بدهكار را دارد نیز مي‌تواند كلیه بدهی موضوع سند و حقوق اجرائی را پرداخت و تقاضای استیفای حقوق خود را از اداره ثبت بنماید.
ماده۱۴۶ـ در كلیه معاملات مذكور در ماده ۳۴ اصلاحی قانون ثبت بستانكاری كه حق درخواست بازداشت اموال بدهكار را دارد و بخواهد كلیه بدهی موضوع سند و حقوق اجرائی را (در صورت صدور اجرائیه) بپردازد مورد معامله در ازاء هر دو بدهی و متفرعات قانونی به محض پرداخت مزبور در بازداشت خواهد بود و مراتب در دفتر بازداشتی منعكس مي‌شود و در این صورت مراتب ذیل باید رعایت شود:
۱ـ در صورت صدور اجرائیه با پرسش از اجراء مربوطه میزان بدهی و خسارات و حقوق اجرائی را تعیین و سپس با ایداع آن در صندوق ثبت قبض آن را به اجراء تحویل و تقاضای فسخ سند را خواهد كرد.
۲ـ اجراء مكلف است در صورتی كه تمامی دین و خسارات و حقوق اجرائی پرداخت شده باشد مراتب را برای فسخ سند به دفترخانه اسناد رسمی تنظیم‌كننده سند اعلام و به واحد ثبتی مربوطه نیز اطلاع بدهد كه رقبه مورد معامله به سود تودیع‌كننده وجه بازداشت شده است و در صورتی كه پرونده اجرائی تودیع‌كننده مذكور در همان اجراء در جریان باشد بلافاصله مراتب بازداشت را در دفاتر مربوطه منعكس كند و اگر پرونده در آنجا نباشد باید گواهی لازم دایر به تودیع وجه و صدور دستور فسخ با ذكر مبلغ تودیعی و نام پرداخت‌كننده و شماره نامه‌ای كه ضمن آن بازداشت به واحد ثبتی اعلام شده صادر و به متقاضی تسلیم دارد.
۳ـ هرگاه نسبت به مورد معامله اجرائیه صادر نشده باشد باید ذینفع با مراجعه به دفتر اسناد رسمی تنظیم‌كننده سند و با اطلاع از بدهی تمام آن را در صندوق ثبت سپرده و رسید آن را به دفترخانه تسلیم دارد، دفتر اسناد رسمی مكلف است اگر تمام دین سپرده شده باشد نسبت به فسخ سند به شرح فوق اقدام و گواهی لازم دایر به ایداع وجه و فسخ معامله با ذكر نام پرداخت‌كننده و مبلغ سپرده صادر و به متقاضی تسلیم دارد.
۴ـ در موردی كه پرونده اجرائی در دایره دیگری در جریان است و یا سند مربوط منتهی به صدور اجرائیه نشده، ذینفع باید گواهی مربوط را به دایره اجرائی كه پرونده در آن دایره در جریان است تسلیم و درخواست بازداشت ملك را بكند. دایره اخیرالذكر مكلف است بلافاصله دستور بازداشت ملك را صادر كند.
۵ ـ هرگاه مورد معامله در جریان عملیات اجرائی باشد و منتهی به صورت مجلس قطعی مزایده و یا صدور سند انتقال اجرائی نشده باشد. با سپردن وجه از طرف بدهكار یا بازداشت‌كننده مقدم مازاد مورد وثیقه، سند، فسخ و پرونده اجرائی مختومه مي‌گردد و مراتب به دفترخانه تنظیم‌كننده سند اعلام مي‌گردد كه موضوع را در ملاحظات ثبت سند قید نماید.
۶ ـ در موارد مذكور در ماده فوق و ماده ۱۴۵ هرگاه منافع مال مورد معامله حق سكنی بوده و به بستانكار منتقل شده باشد باید حق نامبرده تا آخر مدت مذكور در سند رعایت شود.