فصل چهارم ـ ترتیب اجراء

ماده۲۱ـ از تاریخ ابلاغ اجرائیه متعهد باید ظرف ده روز مفاد آن را به موقع اجراء بگذارد یا ترتیبی برای پرداخت دین خود بدهد یا مالی معرفی كند كه اجرای سند را میسر گرداند.
اگر خود را قادر به اجرای مفاد اجرائیه نداند باید ظرف همان مدت صورت جامع دارائی خود را به مسئول اجراء بدهد و اگر مالی ندارد صریحاً اعلام كند. بدهكاری كه در مدت مذكور قادر به پرداخت دین خود نبوده مكلف است هر موقع كه متمكن از پرداخت تمام یا قسمتی از بدهی خود گردد آن را بپردازد.
تبصره ـ مقررات این ماده مانع نمي‌شود كه بستانكار هر وقت مالی از مدیون به‌دست آید به تعقیب اجرائیه و استیفای طلب خود اقدام كند.
ماده۲۲ـ قیمت مالی كه برای بازداشت معرفی مي‌شود باید متناسب با دین بوده و نیز بلامانع بودن آن جهت استیفای موضوع لازم‌الاجراء از هر جهت محرز باشد.
ماده۲۳ـ معرفی مطالبات از طرف متعهد در صورت قبول متعهدله اشكال ندارد هرچند كه مطالبات موجل باشد.
ماده۲۴ـ ثالث مي‌تواند مال خود را برای اجراء اجرائیه معرفی كند. در این صورت پس از بازداشت از طرف اجراء معرفي‌كننده حق انصراف ندارد.
معرفی مال ثالث به توسط مدیون سند وكالتاً از جانب مالك در صورت دلالت صریح وكالتنامه رسمی بر این امر منعی ندارد، در این صورت پس از بازداشت مال، موكل حق ندارد تقاضای استرداد مال مورد بازداشت را بنماید.
ماده۲۵ـ معرفی مال از طرف بدهكار یا ثالث مانع از تقاضای بازداشت اموال دیگر مدیون از طرف متعهدله نخواهدبود مشروط به اینكه فروش آن آسان‌تر باشد، در این صورت پس از بازداشت، معادل آن از اموالی كه قبلاً بازداشت شده است رفع بازداشت مي‌شود، این تقاضا از طرف متعهدله فقط برای یك مرتبه تا قبل از انتشار آگهی مزایده پذیرفته خواهد شد.
ماده۲۶ـ در صورتی كه مال به آسانی قابل فروش باشد نمي‌توان آن را به مال دیگر تبدیل كرد مگر به رضای ذینفع.
ماده۲۷ـ متعهدله مي‌تواند قبل از انقضاء مدت مذكور در ماده ۲۱ این آئین‌نامه تقاضای تامین طلب خود را از اموال متعهد بكند در این صورت اجراء بلافاصله پس از ابلاغ اجرائیه معادل موضوع لازم‌الاجراء را از اموال متعهد بازداشت مي‌كند.
ماده۲۸ـ اگر اجرائیه بر تسلیم عین منقول صادر شده باشد و تا ده روز پس از ابلاغ متعهد آن را تسلیم نكند مامور اجراء عین مزبور و منافع آن را (در صورتی كه اجرائیه بر منافع نیز صادر شده‌باشد) به متعهدله تسلیم كرده قبض رسید خواهدگرفت مگر اینكه مال در تصرف غیر بوده و متصرف نسبت به عین یا منافع آن دعوی مالكیت كند كه در این صورت مامور اجرا متعرض آن نمي‌شود و متعهدله مي‌تواند به دادگاه مراجعه كند.
اگر اجرائیه بر تسلیم مال غیرمنقول ثبت شده صادر شده باشد و متصرف نسبت به‌منافع آن به استناد حكم دادگاه یا سند رسمی صادر از مالك (كه تاریخ آن مقدم بر سند متعهدله باشد) دعوی حق كند مال با رعایت حقوق و تصرفات مستند به حكم یا سند رسمی تحویل متعهدله داده مي‌شود متعهدله در صورتی كه معترض باشد مي‌تواند به‌دادگاه مراجعه كند.
ماده۲۹ـ هرگاه موضوع اجرائیه عین معین منقول بوده و به آن دسترسی نباشد یا مال كلی در ذمه بوده و متعهد از انجام تعهد امتناع ورزد یا مثل آن در خارج یافت نشود متعهدله مي‌تواند بهای روز اجراء تعهد را بخواهد در این مورد رئیس ثبت محل بهای مزبور را به وسیله كارشناس رسمی تعیین و از متعهد خواهدگرفت، مگر اینكه در سند ترتیب دیگری بین طرفین مقرر شده باشد كه طبق آن عمل مي‌شود.
ماده۳۰ـ برگ‌های اجرائیه كه از حوزه‌ای به حوزه دیگر ارجاع مي‌شود، رئیس ثبت محل مكلف است طبق مقررات این آئین‌نامه اقدام كند.
ماده۳۱ـ در هر مورد كه نیابت اجرائی طبق ماده ۳۰ این آئین‌نامه داده مي‌شود، ثبت نیابت‌دهنده مادام كه از نتیجه اقدام ثبت مرجوع الیه مطلع نشده نباید عملیات اجرائی را خود تعقیب كند و باید مترصد اقدامات مورد نیابت باشد ولی اگر متعهدله مالی را از متعهد معرفی نماید و برای ثبت نیابت‌دهنده احراز شود كه موضوع نیابت توسط ثبت مرجوع‌الیه انجام نگردیده توقیف مال معرفي‌شده اشكال قانونی ندارد و در این صورت به ثبت مرجوع‌الیه مراتب را بلافاصله اطلاع خواهد داد تا دیگر اقدامی از این جهت به عمل نیاورد.
ماده۳۲ـ ادارات ثبت نمي‌توانند نیابت اجرائی از اداره تصفیه یا مدیرتصفیه یا اجرائیات دارائی و اجرای احكام دادگاه بپذیرند ولی مراجع مذكور در حدود مقررات و وظایف و صلاحیت خود مي‌توانند توقیف املاك و مطالبات و دریافت سپرده‌های ورشكسته و متعهد را از ادارات ثبت بخواهند.
ماده۳۳ـ شخصی كه در اجرا از بدهی متعهد، ضمانت مي‌كند باید از عهده آن برآید در صورت خودداری، مسئول اجراء مورد ضمانت را بدرخواست متعهدله برابر مقررات استیفاء خواهدكرد.
ماده۳۴ـ در موردی كه اجرائیه برای انجام تعهدی از قبیل تعمیر بنا، قنات، یا تكمیل ساختمان یا بنای جدید یا غرس اشجار و امثال آن، صادرشده و متعهد پس از ابلاغ اجرائیه اقدام به انجام آن ننماید، اداره ثبت متعهد را الزام به انجام تعهد یا پرداخت هزینه‌های لازم برای انجام آن مي‌نماید، اگر متعهد اقدام نكند متعهدله مي‌تواند با اطلاع اداره ثبت به هزینه خود تعهد مزبور را انجام دهد و اگر كیفیت انجام تعهد یا تعیین میزان هزینه آن محتاج به نظر كارشناس باشد، اداره ثبت یك نفر كارشناس رسمی برای تعیین كیفیت انجام تعهد یا هزینه آن تعیین خواهدكرد، و حق‌الزحمه كارشناس به میزان مناسبی جزء سایر هزینه‌ها از متعهدله توسط اجرای ثبت دریافت مي‌گردد و متعهدله حق دارد كلیه هزینه‌ها را از متعهد توسط اجرای ثبت مطالبه و دریافت نماید.
ماده۳۵ـ در مواردی كه متعهد قبوض اداره دارائی و شهرداری را راجع به مالیات و عوارض قانونی و یا فیش بانكی كه حاكی از تادیه بدهی به حساب بانكی متعهدله باشد و یا حكم دادگاه را كه مشعر بر برائت او باشد ارائه دهد اداره ثبت یا اجرا باید وجوه پرداختی را محسوب و مفاد حكم را اجراء كند و در مورد فیش بانكی تاییدیه آن را از بانك بخواهد.
ماده۳۶ـ هرگاه در سند برای تاخیر انجام تعهد، وجه التزام معین شده باشد مطالبه وجه التزام مانع مطالبه اجراء تعهد نمي‌باشد ولی اگر وجه التزام برای عدم انجام تعهد مقرر شده باشد متعهدله فقط مي‌تواند یكی از آن دو را مطالبه كند.
ماده۳۷ـ حق‌الوكاله وكیل در صورت دخالت در تمام اقدامات اجرائی تا مرحله وصول طبق قرارداد منعقده بین طرفین و حداكثر تا میزان مصرح در آئین‌نامه اصلاحی قانون وكالت در صورت تقاضای ذینفع قابل مطالبه و وصول است و در مورد اسناد وثیقه همان مورد وثیقه جوابگوی حق‌الوكاله نیز خواهدبود.
ماده۳۸ـ ابراء ذمه مدیون نسبت به خسارت یا قسمتی از اصل مانع از صدور اجرائیه و ارزیابی و مزایده تمام مورد وثیقه نخواهدبود و در صورت عدم شركت خریدار در مزایده و واگذاری مورد وثیقه به دائن، مبلغ ابراء شده به مدیون مسترد یا به حساب سپرده ثبت تودیع مي‌گردد.
ماده۳۹ـ در مورد مالی كه در مقابل مطالباتی وسیله اجرای ثبت توقیف شده باشد، بستانكار بازداشت‌كننده مازاد مي‌تواند تمام دیون و هزینه‌های قانونی بازداشت‌كنندگان مقدم و حقوق دولتی را در صندوق ثبت تودیع و تقاضای توقیف مال و استیفای حقوق خود را از آن بنماید. در این صورت از توقیف‌ها رفع اثر نموده و مال بابت كل یا قسمتی از طلب او و مجموع وجوه تودیع شده بلافاصله توقیف و از طریق مزایده به فروش مي‌رسد.
تبصره ـ در كلیه پرونده‌های اجرائی كه مورد مزایده به بستانكار واگذار مي‌شود، بدهكار مي‌تواند تا قبل از تنظیم و امضاء سند انتقال اجرائی یا تحویل مال حسب مورد اقدام به پرداخت بدهی خود نماید.
ماده۴۰ـ هزینه آگهی، دستمزد كارشناس، حق‌الحفاظه، حق‌الاجرا و حق مزایده نسبت به اموال منقول و غیرمنقول و سایر هزینه‌های قانونی بعهده متعهد مي‌باشد و مانند اصل طلب وصول مي‌شود.
در هر مورد كه نتوان این هزینه‌ها را از متعهد وصول كرد متعهدله باید آنرا پرداخت نماید در اینصورت پس از فروش مال یا وصول طلب، بموجب همان اجرائیه وصول و به متعهدله داده شود.